Schrijven over gezonde scepsis: daarom doe ik het

Jaren geleden had ik andere ambities. Ik was bezig met het schrijven van fantasieverhalen, het ontwikkelen van mijn creativiteit en met mijn persoonlijke ontwikkeling. Spiritualiteit en bewustzijnsontwikkeling hoorden bij mij, maar als deel van het geheel, niet als hoofdonderwerp.

New age sekte
Tot ik medio 2000 in een rap tempo steeds meer mensen tegenkwam die met spiritualiteit omgingen op een manier die mij te ver ging. Ik kon daar vrij goed afstand van houden. Sommige vrienden en kennissen gingen verder als ikzelf ging, maar ik kon dat zien als hun leven en hun keuzes. Ik leefde op mijn eigen vierkante meter.

Tot de excessen mijn eigen huis binnenkwamen.
Intens verwarrend om te ervaren. Mijn partner sloot zich aan bij een groepering en veranderde in een snel tempo. Hij was hard op weg om een soort new age sekteleider te worden. Niet iemand die het eigenlijk goed bedoelde en daar niet al te slim mee omging, maar iemand die gefocust was op geld en op invloed op de geest en de vrije wil van andere mensen. Hij ging daar heel ver in.

Herstel
Uiteraard hield die relatie geen stand en de jaren erna leefde ik in een ‘what the fuck happened to me?’ wolk. Ik moest herstellen van de invloed van iemand dichtbij me die herhaaldelijk had geprobeerd om op verregaande wijze -maar met een honingzoet spiritueel sausje- in te breken in mijn autonomie, en daarnaast moest ik herstellen van een cultuurshock. Als je zo uit balans bent geraakt voelen mensen dat. Ik werd ook een lekker hapje voor andere mensen die het niet zo nauw namen met het respect voor mijn kwetsbaarheid en persoonlijke autonomie. Ik moest aan de bak: werken aan mijn herstel.

Cultuurshock
Ik kom uit een familie waarin onderwerpen als zingeving, mystiek en religie al diverse generaties voor veel mensen belangrijk zijn; ieder op zijn/haar eigen manier. Voor mij zijn mystiek en spiritualiteit een ‘heilig’ onderwerp. En dan niet heilig in de zin van rituelen en goden, maar heilig in de zin van: allesomvattend. Datgene dat ons allemaal bezielt, welke stroming je ook aanhangt.

Datgene dat invloed heeft op de basis van je lichamelijke en geestelijk gezondheid, op je relatie met de mensen om je heen, op je relatie met de aarde, en uiteindelijk ons allemaal. Algemeen belang in het kwadraat.

Als je daarmee gaat klooien dan zijn de rapen goed gaar … niemand is zó gek. Dat dacht ik echt. Die grens was een oergevoel in mij en ik kon me niet voorstellen dat andere mensen die grens niet voelen. Wat was ik nog naïef. In de jaren daarna leerde ik veel over de diverse vormen van spiritueel misbruik die in alle religieuze en spirituele stromingen voorkomen.

Ik zocht gespecialiseerde hulp.
Die was er nauwelijks. Niemand was gespecialiseerd in dit onderwerp. Tenzij je in de greep van een ouderwetse christelijk georiënteerde sekte had geleefd. Zulke hulpverleners waren er, vaak ervaringsdeskundigen en ook maar slechts enkele.

Ik had te maken gehad met een extreme uitwas in de new age beweging en ik was zelf geen lid van een sekte geweest, maar was getraumatiseerd geraakt door het samenleven met iemand die na het in contact komen met een radicale spirituele groepering als een kamikazepiloot door mijn autonomie was gaan denderen. Niemand had daar iets zinnigs over te zeggen, behalve: tja new age. Veel kaf tussen het koren hè, succes.

Ik zocht hulp bij de reguliere GGZ.
De psychiater die ik daar 1 keer te spreken kreeg was Chinees en hij liet merken dat hij vanuit zijn culturele achtergrond meer kennis had dan alleen de moderne westerse wetenschap. Dat betekende dat hij me gelukkig in mijn waarde liet, maar hij liet ook merken dat hij verder weinig voor me kon betekenen: dit is Nederland. Dit is het RIAGG en ik moet me houden aan de richtlijnen en protocollen van de organisatie. De erkenning en zijn respect gaven me kracht en vertrouwen, maar verder was ik grotendeels op mezelf aangewezen.

Transpersoonlijke psychiatrie
In dezelfde periode had ik een hele fijne sessie met een vrijgevestigde hulpverlener die ik had gevonden via de vereniging voor transpersoonlijke psychiatrie. Ook hij was niet gespecialiseerd in mijn hulpvraag, maar hij was zowel regulier als holistisch goed opgeleid. Hij begreep mijn verhaal, kon er inhoudelijk op ingaan en kon me in ieder geval weer in mijn lood helpen en me laten voelen dat ik kon vertrouwen op mijn eigen kracht en inzichten.

Gaandeweg vond ik mijn autonomie en balans terug
Ik las boeken, keek lezingen van wetenschappers gespecialiseerd in sekteproblematiek en heb jaren besteed aan mijn herstel: als ik merkte dat iemand mijn autonomie en vrije wil niet respecteerde en dat raakte me, op welk gebied dan ook: spiritueel, maatschappelijk of medemenselijk: hup, dan ging ik weer aan de slag.

Herstellen is een meerlaags proces en je kunt het proces niet isoleren als een spiritueel probleem: als je te maken hebt met spiritueel trauma kom je jezelf ook flink tegen in het dagelijks leven in de samenleving. Zonder ‘standaard probleem’ moest ik daarnaast dealen met een hulpverlener die me met wat kunst- en vliegwerk in een DSM label wilde frummelen. Voor de verzekering. Met excuses.

Je leest tegenwoordig steeds vaker over mensen die diagnose na diagnose opgeplakt krijgen; iedere hulpverlener knutselt er iets anders van. Toen ik over stigma begon te lezen en een andere mindset kreeg herstelde ik plotseling wonderbaarlijk veel sneller.

Wildgroei in de spirituele wereld
Tijdens het werken aan mijn herstel hoorde en las ik in de loop der jaren hoeveel mensen beschadigd raken in een situatie waarin sprake is van ‘spiritualiteit’ zonder wortels en zonder hart: roekeloze spiritualiteit. Overal hoorde ik: oh joh, dit gebeurt zoveel. Ik kon me niet voorstellen dat niemand iets deed en ging mensen aanschrijven:

Spiritueel leraren en hulpverleners die ik hoog had zitten en de overheidsinstantie Sektesignaal. In mijn ogen hebben we een overkoepelende organisatie van experts uit alle vakgebieden en stromingen nodig. Een professionele organisatie die preventieve voorlichting ontwikkelt, en gespecialiseerde hulpverlening.

De toon van de reacties:
Niet mijn pakkie an, ik ben bezig met …
Wij horen het ook erg vaak, maar op dit moment zijn we bezig met …
Ik begrijp je, misschien besteed ik er een hoofdstuk aan in mijn volgende boek.
Joh, ga iets leuks en positiefs doen. Daar wil niemand zijn vingers aan branden.

Sektesignaal reageerde helemaal niet
Die hadden het te druk met het vechten voor hun bestaansrecht: een strijd die ze verloren hebben. Ondanks toenemende sekteproblematiek in Nederland heeft de overheid Sektesignaal opgeheven. Ja echt, lees hier maar.

Blijkbaar hoort dit bij mijn pad
Ik heb geprobeerd om het onderwerp los te laten, maar de artikelen blijven komen. Eens in de zoveel tijd komen de woorden, en dan MOET ik schrijven, of ik nou wil of niet. Voor mij werkt het helend. Ik hoop dat ik met mijn geblog mensen wakker schud die meer kunnen betekenen voor dit onderwerp als ik zelf kan.

Tot die tijd zul je het moeten doen met mijn zo zorgvuldig mogelijk samengestelde artikelen, links en video’s. Ik stop pas als de woorden niet meer komen, en dat is waarschijnlijk als ik zie dat mensen echt ergens terecht kunnen. Ik hoop dat je er iets aan hebt.

En ja, ondertussen doe ik ook iets positiefs met mijn leven.
Duh.

Ik heb alleen geen ruimte meer voor manipulatieve bullshit en toxic positivity
Van niemand.
Hoe goed bedoeld ook.
Ja, dat betekent dat ik wat afstandelijker ben; dat ik de kat uit de boom kijk om te zien hoe je omgaat met zaken als autonomie, natuurlijk contact maken, integriteit en ethiek.

Influence is a currency
Leren omgaan met mensen die willen inbreken in je autonomie zie ik als een survival-skill die iedereen zou moeten leren, net als zwemmen. Veel manipulatieve technieken kan iedereen leren. Ook mensen zonder medische achtergrond. Ook mensen die tijdens een paar snelle workshops wel de kennis aangeboden krijgen, maar niet de doorleefde wijsheid, de grenzen, de verantwoordelijkheid en de ethiek. Veel mensen vinden dat tegenwoordig al heel normaal. Ik niet.

Het is niet alleen hip in de spirituele subcultuur. Ook in beroepsgroepen als de marketing wordt er gretig gebruik van gemaakt. Daar gaan ze er nog ietsje minder verantwoordelijk mee om. The social dilemma lichtte een tipje van de sluier op.

Neuromarketing
Geavanceerde marketing technieken als neuromarketing mogen bedrijven van mij in hun achterwerk stoppen. Ik ga ervan uit dat als je op je product vertrouwt en als ik er werkelijk iets aan heb, je niet hoeft in te breken in mijn onderbewustzijn om het aan me te verkopen.

Ik gebruik social media spaarzaam. Omdat het je hormoonhuishouding fuckt. Het is verslavend, geestversplinterend en hackt je kritisch denkvermogen. Ik check mijn body chemistry als ik bezig ben met online aankopen. Sta ik nog met twee voeten op de grond, is dit de beste keuze?

Gesprekstechniek of contact maken?
Mensen die het op zich echt niet zo slecht bedoelen schrikken af en toe van mijn grenzen. Mij NLP je niet meer effe naar een leuke aankoop of een workshop toe. Ik ga ervan uit dat mensen die fundamenteel goed werk leveren geen overtuigende manipulatieve gesprekstechnieken nodig hebben.

Ik ben een groot fan van contact maken.
Gewoon contact.
2 voetjes op de grond.
Hallo.
Niks mis mee: hartstikke positief én autonoom.


Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2021

Wil je op de hoogte blijven? Neem een gratis maandabonnement.

Je krijgt 1 keer in de maand een overzichtelijke mail. Alleen essentiële informatie en een prettig leesbare lijst met alle links naar nieuwe content. Geen marketing circus, maar inhoud.

NederlandsEnglishFryskŌlelo HawaiʻiGaeligeTe Reo MāoriGàidhlig