Sjamanisme: problemen en misverstanden

Dit artikel gaat over een complex en in Amerika, maar ook wereldwijd controversieel onderwerp. Er is vanuit diverse invalshoeken (historisch, politiek, wetenschappelijk, spiritueel) veel over te zeggen.

Mijn invalshoek:
Een advies. Neem ruimschoots de tijd om alles wat je aangeboden wordt op spiritueel gebied goed te onderzoeken. Vakkundige spiritualiteit is vergelijkbaar met wetenschap. Roekeloze spiritualiteit kan een schadelijke invloed hebben op je geestelijke en lichamelijke gezondheid. Gezonde scepsis verdient een belangrijke plek op je spirituele pad. Ga zorgvuldig om met je spirituele ontwikkeling.

Mijn achtergrond
Ik kwam in mijn twintiger jaren (ik ben geboren in 1972) in aanraking met een vernederlandste vorm van ‘sjamanisme’ en dat voelde heel dubbel voor mij. Deels voelde het als raak en bezield, deels voelde het als incompleet en vervormd. Ik ben me jarenlang gaan verdiepen in het onderwerp totdat ik begreep wat ik voelde. Dat wil ik graag met je delen.

Ik houd mijn eigen inbreng zo basic mogelijk. De video’s en links naar content van experts bieden je verdieping en meer uitleg. Met name in het tweede deel van het artikel vind je veel verdiepende informatie. Als je alle artikelen leest en alle video’s met aandacht bekijkt, dan ben je een paar dagen bezig. Maar dat is het waard.

De meeste mensen die ik aan het woord laat hebben een indigenous achtergrond.
Sla hun informatie alsjeblieft niet over op je spirituele pad. De visie en belevingswereld van deze mensen moet naar mijn mening door iedereen een keer gehoord worden om spirituele (commerciële) wildgroei en ‘gevaarlijke spiritualiteit’ te leren onderscheiden van datgene wat ons werkelijk verbindt met elkaar en met de natuur. Filter eruit wat jou helpt om een heldere en gezonde blik te houden.

Er is zo lang over deze mensen gepraat.
Als er meer met ze gepraat was, zou er nu niet zo’n wildgroei zijn.

Sjamanisme: problemen en misverstanden
De Nederlandse samenleving is een kakofonie van individuen. We leven in een kleurrijke, diverse en bomvolle samenleving. Alle overtuigingen lopen door elkaar heen en vechten voor hun bestaansrecht.

Dat we intense honger hebben naar gezonde verbinding met elkaar en met de natuur is niet meer dan logisch. Bij veel mensen maken de boeken over de zienswijzes van (oude) volkeren die meer holistisch leven een diepe indruk en geven ons het gevoel dat dát is wat we nodig hebben. Veel van de oude culturen op aarde hadden kennis en wijsheid die westerse wetenschappers nu pas naar waarde leren inschatten. Primitief? Echt niet!

Bruggen bouwen tussen traditionele en moderne kennis
Professor Robin Wall Kimmerer is een stamlid van de Citizen Potawatomi Nation in Oklahoma. In onderstaande lezingen maakt ze zichtbaar en voelbaar op welke manier haar voorouders hun kinderen conditioneerden om een gezonde verbinding met alle levende wezens in ons ecosysteem aan te gaan.

Prev 1 of 1 Next
Prev 1 of 1 Next

Geschiedvervalsing
Wat altijd verstandig is om in je achterhoofd te houden als je je met deze vorm van spiritualiteit bezighoudt, is dat er veel geschiedvervalsing heeft plaatsgevonden. Enerzijds door kolonisten die de culturen niet begrepen, of wilden wegvagen en verwoesten. Anderzijds door mensen die de oude culturen romantiseren en invullen of veranderen wat ze niet zeker weten. Soms leidt dat tot verwarring. Soms leidt dat tot nieuwe vormen van healing.

Oplichters
En dan zijn er de pragmatische oplichters die geld zien in goedgelovige spiri’s, en met alle liefde onzin aan je verkopen. Jij krijgt een lekker ‘spiritueel’ gevoel en zij een lekker makkelijk inkomen. De spirituele handel is ‘kassa’. Online spirituele marketing en spirituele clickbait is lucratief. Sommige mensen zoeken macht over anderen of misbruiken hun invloed om seksueel misbruik te kunnen plegen.

Is er een keurmerk voor ethische kristallen?
Nee.
Kopers zullen op dit moment zelf moeten onderzoeken of een verkoper ethisch werkt en of de verkoper eerlijk is, of alleen maar beweert dat het ethische kristallen zijn. Dat moet veranderen en er zijn mensen hard aan het werk om dat voor elkaar te krijgen, maar op dit moment zijn kristallen een verdrietig en bijzonder schadelijk onderdeel van 'de spirituele markt'. In dit artikel vind je veel informatie.


Dit artikel lezen

De goede wolf en de slechte wolf: een verhaal zonder indigenous oorsprong.

Ongetwijfeld is de bankrekening van een paar slimme clickbaiters flink gespekt dankzij dit “indianenverhaal.”

Diverse Native Amerikaanse schrijvers & organisaties gebruiken het verhaal van de 2 wolven om mensen voor te lichten over het verschil tussen echte verhalen uit hun cultuur, en onzinverhalen. Er zijn duidelijke richtlijnen en protocollen voor hun verhalen.

Hier vind je links naar deskundige uitleg.


Dit artikel lezen

How might a Druid, a Wiccan, a Heathen, or a Polytheist understand consent? In Pagan Consent Culture, Pagans show how to ground good consent practices in Pagan stories, liturgies, and values.


Ga naar de website van Pagan Consent Culture voor tips, video’s, oefeningen, boeken en e-books.

Seksueel misbruik is een wijdverspreid probleem in onze samenleving. Als seksueel misbruik plaatsvindt in een spirituele, religieuze of rituele context, dan is het niet alleen seksueel misbruik, maar ook spiritueel misbruik.

In dit artikel vind je bekrachtigende woorden van ervaringsdeskundigen en voorlichting van ervaren spiritueel leraren uit de diverse stromingen die met het naakte lichaam, seksuele energie of seksualiteit werken.


Artikel lezen

Plaatsgebonden en tribe-specifiek
Indigenous tribes beleven hun cultuur in verbinding met de eigen (kleine) gemeenschap. Hun rituelen en gebruiken zijn afgestemd op de omringende natuur en zijn tribe-specifiek. Niet te vergelijken met de vage commerciële spirituele eenheidsworst die helaas vooral geschikt is om gehakt van te maken.

“There are as many differences from tribe to tribe as there are between Hinduism and the Church of England. No one would think of teaching those two as the same and calling them “Indo-European.” – NAFPS

Het forum van de website van NAFPS is een uitgebreid archief van het onderzoek dat de leden doen naar aanbieders van ‘sjamanisme’ en aanverwante technieken.

Quote
“Learning medicine ways takes decades and must be done with great caution and patience out of respect for the sacred. Any offer to teach you all you need to know in a weekend seminar or two is wishful thinking at best, fraud at worst.”

Quote
“Native belief systems are COMMUNAL, not focused on the individual’s faith like Christianity, and are TRIBE-SPECIFIC. There is NO “generic Indian” form of spirituality.


Verder Lezen

Yvonne Aburrow is Wiccan Hogepriesteres en religie-wetenschapper. Lora O’Brien is oprichter van de Irish Pagan school. Ze geeft les in Iers Paganisme, de Ierse geschiedenis, het Ierse erfgoed, archeologie, mythologie en voorchristelijke Ierse spiritualiteit.

Ze geven een genuanceerde en uitgebreide uitleg die je helpt om inzichten te ontwikkelen en verstandig om te gaan met dit gevoelige onderwerp.


Online lezingen bekijken



Destructieve scepsis leidt tot oeverloze discussies, maar gezonde scepsis is nodig

Spiritualiteit en religie hebben een ongezonde taboesfeer rondom uitingen van scepsis.

Aan heilige huisjes hoor je niet te komen.
En dat is bullshit.
Het is mensenwerk.
Op zijn gevaarlijkst betekent ‘sjamanisme’ een enkele reis of een ‘retourtje’ psychiater.

In het meest positieve geval kunnen oude technieken uit het ‘sjamanisme’ een belangrijke bijdrage leveren aan de wetenschap, wat op dit moment hard nodig is. De kennis van indigenous volkeren is heel belangrijk voor het welzijn van de mensheid en de aarde.

In het grijze gebied tussen die twee uitersten gebeurt van alles.
Veel goeds voor heel veel mensenlevens.
Maar ook veel twijfelachtigs en schadelijks.
Onderscheid maken is nodig.

Specialisme 
Sjamaan / medicijnman of medicijnvrouw word je niet door het volgen van weekendworkshops of het bekijken van YouTube video’s. ‘Aan sjamanisme doen’ (een persoonlijk pad) is niet te vergelijken met iemand die vakkundig sjamaan of medicijnman / medicijnvrouw is.

Spreekt iemand over de indianen, de natives, de indigenous of ‘indigenous wisdom’?
Als je hulpverlening of een opleiding zoekt is het verstandig dat je goed onderzoekt met wie je in zee gaat. Durf ‘lastige’ vragen te stellen. Niet alleen om zorgvuldig te zijn, uit zelfbescherming. Ook uit respect voor de mensen uit deze oude culturen, die met zoveel historisch (koloniaal) trauma moeten dealen.


WHO, WHEN, WHERE, HOW, WHY, WHAT?


 

Stel heldere vragen. Verwacht heldere antwoorden.
Iemand die goed is opgeleid in de tradities & rituelen van een oude cultuur heeft gedegen kennis van de achtergrond van zijn/haar werk en zal er geen probleem mee hebben om je vragen te beantwoorden. Je kunt denken aan vragen als:

  • Welk land?
  • Welke tribe?
  • Wie waren je leraren / wie heeft deze kennis ontwikkeld?
  • Hoe lang ben je getraind / in opleiding geweest?
  • Heb je ook westerse opleidingen gevolgd op medisch, sociaal cultureel of psychologisch gebied?

Met toestemming
Westerse mensen die na een serieuze leerweg toestemming hebben gekregen om te werken met de symbolen, rituelen en kennis van een bepaalde tribe of oude cultuur kunnen daar ongetwijfeld uitgebreid over vertellen, foto’s laten zien, verifieerbare namen noemen. Dit is niet gebruikelijk, omdat deze paden verweven zijn met de locatie en de plaatselijke bevolking.

Nieuwe wegen
‘Leren van’, ‘geïnspireerd zijn door’ en ‘nabootsen’ zijn niet hetzelfde.

Er zijn uiteraard ook mensen die zich laten inspireren door diverse culturen en hun eigen draai aan hun kennis geven: ze ontwikkelen nieuwe wegen, nieuwe methoden. De mens is altijd in ontwikkeling en we leren van de gebruiken en rituelen van onze voorouders en medemensen. Dat is normaal en gezond.

Om op een goede manier te kunnen werken op dat niveau moet iemand een serieuze holistische ontwikkelingsweg en/of relevante trainingsweg en/of opleidingen achter de rug hebben. De mensen die op een verantwoordelijke en integere manier werken zullen in staat zijn om voorlichting te geven over hun ontwikkelingsweg en de keuzes die ze gemaakt hebben.

Schrijf de antwoorden op.
Maak niet meteen een afspraak. Laat het gesprek bezinken. Hoe voelt het na een dag, hoe voelt het na een week? Doe onderzoek naar de antwoorden die je kreeg: ga uitgebreid googlen. Betrek de mensen die jou goed kennen, en die je vertrouwt bij je proces. Praat met mensen met verstand van sjamanisme. Zoek contact met mensen die deze healer / sjamaan / leraar kennen en vraag naar hun ervaringen.

Maak pas een keuze als je voelt dat dit echt is wat je wilt.
Laat je niet pushen om je meteen open te stellen. Een aanbieder die er moeite mee heeft dat je inhoudelijke vragen stelt – zogenaamd lastige of overbodige vragen – en tijd nodig hebt om alles te laten bezinken en onderzoek te doen (en dat je je dus niet meteen openstelt voor het ‘magische’ en ‘heilige’ dat je door hem/haar aangeboden wordt) … die begrijpt zelf niet dat het nodig is om goed onderzoek te doen. Zo’n persoon is geen verstandige keuze als healer of leraar.

Geen shaman maar een showman
Of de aanbieder begrijpt dat juist wel. Voor een oplichter is het niet in zijn of haar voordeel als je de tijd neemt om alles te laten bezinken en meer onderzoek te doen. Een oplichter wil domineren. Door een haakje te slaan in je innerlijk kind of je trauma’s zodat je je lekker meegaand openstelt. Dat levert geld, macht of seks op. Magische symboliek, ‘heilige status’ en/of spirituele marketingbabbels does that trick bij veel mensen.

Zinnetjes als: ‘je bent hier omdat het voorbestemd was’ en ‘ ja, deze cursus is duur, maar het geld zal vanzelf op je pad komen als je het jezelf gunt’ worden volop gebruikt als marketingbabbels en verkooptrucjes.

Ja, echte synchroniciteit bestaat. Soms is iets voorbestemd.
Maar helaas, ook ja, het concept synchroniciteit wordt volop misbruikt om mensen veel te dure poeha te verkopen.

Toxic positivity
Ook toxic positivity kan zo verlammend werken dat je geen weerstand kunt bieden aan oplichting of machtsmisbruik. Voel je (groeps)druk om altijd liefdevol, spiritueel, begripvol en positief te zijn in je gedrag en je reacties? Word je zooooo veilig, honingzoet en liefdevol benaderd dat je geen ruimte meer voelt om je te gedragen en te reageren als een volwaardige volwassene?

Sommige mensen zijn onbewust bezig met toxic positivity en houden ook zichzelf gevangen in een dwangbuis van onnatuurlijke positiviteit. Maar het kan ook bewust worden ingezet om anderen te manipuleren.


Duik niet meteen in de materie, maar vraag om een kennismakingsgesprek
Iemand die je onder druk zet om je meteen open te stellen of onnatuurlijk volgzaam, liefdevol en ‘spiritueel’ te zijn is geen verstandige keuze als healer of leraar.

  • Stel heldere vragen.
  • Verwacht heldere antwoorden.
  • Doe onderzoek
  • Praat met andere mensen over deze aanbieder en vraag hun feedback of ervaringen.
  • Neem alle tijd die je nodig hebt om een weloverwogen beslissing te nemen.
  • Iemand die vakkundig en integer werkt zal hier geen probleem mee hebben en je alle ruimte geven.

Gezonde scepsis is niet destructief of negatief
Gezonde scepsis betekent niet dat je spirituele mensen of hun zienswijzen ‘aanvalt’. Het betekent dat je goed voor jezelf zorgt.

Kom je er niet uit?
Vraag iemand met voldoende kennis over healing om je te begeleiden.

Ken je niemand die je kan helpen?
In onderstaand artikel leg ik uit waarom ik het belangrijk vind dat er preventieve voorlichting ontwikkeld wordt, om spiritueel geïnteresseerde mensen te helpen bij het herkennen van risicovolle situaties. Onderdeel van dit artikel is een lijst van organisaties van Nederlandse artsen, psychologen en psychiaters die bezig zijn met het integreren van moderne wetenschap en traditionele kennis. Zij hebben een groot en veelzijdig netwerk in Nederland.

Er is nauwelijks preventieve voorlichting. Als er al een kritische of sceptische noot valt dan is het: alternatieve geneeswijzen zijn gevaarlijk en je bent een stommeling dat je daar in gelooft. Wetenschap is the way to go. Zo zwart – wit is het niet.

Hetzelfde geldt voor religies en spirituele stromingen. Er is wel hulp voor de mensen die in schadelijke situaties terecht zijn gekomen, maar geen preventieve informatie voor mensen die nog de juiste keuzes kunnen maken. Ik vind dat heel onverstandig. Het is een gat dat opgevuld moet worden door experts uit de diverse vakgebieden.


Lees dit artikel


VERDIEPING, WETENSCHAPPELIJKE LEZINGEN EN DOCUMENTAIRES


White Shamans & Plastic Medicine Men maakt het spanningsveld tussen Native Americans en ‘witte sjamanen’ zichtbaar zoals dat zich al jaren in Amerika afspeelt. Bij Nederlandse spiritueel geïnteresseerde mensen is dat spanningsveld vaak niet bekend.

In New Age Shamanism in Altai legt de plaatselijke sjamaan uit waarom hij zich zorgen maakt over de commerciële buitenlandse sjamanen die naar het gebied komen met hun klanten.

DOCUMENTAIRE
Op Netflix staat de documentaire “The Last Shaman.” In deze documentaire zie je de zoektocht van de depressieve James die naar Peru afreist, op zoek naar een sjamaan die met ayahuasca werkt. Hij komt allerlei aanbieders tegen: van Peruaanse sjamanen drugsdealers die de goudmijn ayahuasca ontdekt hebben, tot een beroemde sjamaan die er een bizarre werkwijze op na blijkt te houden. Uiteindelijk vindt hij in een klein dorpje een sjamaan die hem echt kan helpen. Deze documentaire laat zien hoe belangrijk het is om zorgvuldig te kiezen.

 


SJAMAAN … EEN PIJNLIJKE PARAPLUTERM 


De benaming ‘sjamaan’ komt uit Rusland.
Veel westerse wetenschappers en spirituele mensen gebruiken de term ‘sjamaan’ als een parapluterm voor ‘everything indigenous’. Best handig zo’n parapluterm, maar besef alsjeblieft dat die parapluterm voor spirituele wildgroei zorgt, en dat deze parapluterm kan worden ervaren als modern kolonialisme en diep kwetsend. Julia Penelope deed uitgebreid onderzoek en schreef er 2 ‘must read’ artikelen over.

Quote Julia Penelope – The wandering witch
News flash: There are over 7000 languages spoken in the world today! Just 23 of these account for more than half the world’s population. That means a huge percentage of these are ‘indigenous’ languages. I guarantee they each have their own unique word for the people who act as spiritual leaders, guides, and mediators. Using the word ‘shaman’ to describe any of them (unless from the above named Tungus region) is just plain lazy. With modern access to the internet, it doesn’t even take that much work. Do your research!

Inés M. Talamante, a Mescalero Apache professor of religious studies say this:

“They raped us by taking away our language. Now they are stealing our religion by calling our medicine men shamans… Our language does not know shamans, and that name is used only by neo-shamans; not our changers.”


Lees het artikel op het blog van Julia

Additionally, to those who say that it is their calling to go forth and profess these universal truths, I offer this quote by renowned Standing Rock Sioux scholar Vine Deloria Jr:

“If we accept these claims as true, we are basically saying that traditional Indian religions have become missionary minded and now seek converts in a larger intercultural context. This claim is contrary to every known tenet of any tribal tradition.”


Lees het artikel op het blog van Julia

Een wetenschappelijke blik op de westerse beeldvorming van de native Amerikaanse culturen.
Vine Victor Deloria Jr. (Sioux) was een Native American auteur, theoloog, historicus en activist.

Professor Dawn Martin-Hill (Mohawk, Wolf clan) bekleedt de Paul R. MacPherson-leerstoel in inheemse studies aan de McMaster University, Hamilton, Ontario, Canada. Martin-Hill is universitair hoofddocent met benoemingen in de afdeling Antropologie en het programma voor inheemse studies.

Prev 1 of 1 Next
Prev 1 of 1 Next

Spiritualiteit en commercie
In het volgende video-gedeelte spreekt men over zwaarwegende bezwaren tegen het vercommercialiseren van rituele voorwerpen van de Amerikaanse indianen. Hun bezwaren zijn gebaseerd op hele oude gebruiken. De uitspraken in deze video’s kunnen wellicht heel primitief, vreemd of zweverig overkomen op de westerse, rationeel/wetenschappelijk georiënteerde mindset.

Ik ga proberen om een brug te slaan. Een eenvoudige brug. Mensen die zijn opgegroeid in deze oude culturen zullen je veel meer kunnen vertellen.

Door dit soort ‘primitieve’ overtuigingen, gebruiken en rituelen kon er een vorm van conditionering plaatsvinden die mensen aanleerde om een gezonde relatie aan te gaan met alle deelnemers van het ecosysteem. Voor goede voorbeelden van deze vorm van conditioneren verwijs ik je nogmaals naar de 4 lezingen van Professor Robin Wall Kimmerer bovenaan dit artikel, of als je meer van haar lezingen wilt bekijken: op deze pagina.

Commercial exploitation of Native American spiritual traditions has permeated the New Age movement since its emergence in the 1980s. Euro-Americans professing to be medicine people have profited from publications and workshops. Mass quantities of products promoted as “Native American sacred objects” have been successfully sold by white entrepreneurs to a largely non-Indian market.

This essay begins with an overview of these acts of commercialization as well as Native Americans’ objections to such practices. Its real focus, however, is the motivation behind the New Agers’ obsession and consumption of Native American spirituality.


Naar de website

 

Zorgvuldigheid als overlevingsinstinct
Als je zorgvuldig jaagt en handelt dan consumeer je geen massaproduct. Je beseft dat je te maken hebt met een medebewoner van het ecosysteem waar je deel van uitmaakt. Je neemt niet meer dan je nodig hebt. Want alles reageert op elkaar. “Alles is met elkaar verbonden” of “wij zijn één” zijn in essentie geen hippe spirituele kreten. Iemand die werkelijk begrijpt wat hij/zij zegt met zo’n uitspraak, heeft respect voor, kennis van het ecosysteem.

Door symboliek en rituelen te ontwikkelen rondom alle onderdelen en deelnemers van ons ecosysteem, zowel dierlijke, plantaardige als minerale deelnemers, ontstaat er bewustzijn van relatie.

Wat kan de moderne mens hiermee?
Anno 2020 is de kans klein dat we mensen nog op deze oeroude manier gaan conditioneren; in ieder geval niet op grote schaal. Maar of we het nou op een moderne of ouderwetse manier aanpakken: We zijn nog lang niet uitgeleerd van onze “primitieve” voorouders.

Een gezonde relatie met ons ecosysteem is essentieel voor ons overleven.

Of we het nou op een spirituele/religieuze of atheïstische/wetenschappelijke manier aanpakken:
De achterliggende inzichten over die relatie zijn essentieel voor ons overleven.

Prev 1 of 1 Next
Prev 1 of 1 Next

 


Knowledge without Spirit
is like finding yourself on a cold night
with all the wood in the world
and no flame to ignite it.

Guy Finley


Moderne kennis en traditionele kennis vullen elkaar aan
Oude culturen die intensief samenleefden met de natuur waren anders vormgegeven en men leefde primitiever als wij nu doen, maar de mensen waren absoluut niet dom. Ze hebben hun intelligentie anders ontwikkeld als moderne westerse wetenschappers. Hun kennis over ecosystemen is verweven met en verwerkt in hun kunst, hun tradities en hun spiritualiteit.

Steeds meer wetenschappers zijn bezig met de vertaalslag tussen moderne wetenschap en traditionele kennis. Maar open staan om te leren van mensen die geen universitaire diploma’s hebben is niet voor iedereen vanzelfsprekend en daardoor gaat kostbare tijd verloren.

Prev 1 of 1 Next
Prev 1 of 1 Next

Dank je wel voor je tijd en je aandacht.
Als je hier bent aangekomen en de stem van de mensen in mijn artikel op je hebt laten inwerken, dan heb je een reis gemaakt.

Ik hoop dat je er iets aan hebt gehad. Neem de tijd om alles te laten bezinken en kom nog eens terug. De volgende keer vallen je weer heel andere dingen op.

Ik wens je wijze mensen op je pad.
Ik wens je integere mensen op je pad.
Ik wens je de kracht, de wijsheid en de moed toe, om integere, verstandige en wijze keuzes te maken.

Alexandra


 

Digiprove sealCopyright secured by Digiprove © 2020-2021
close

Wil je op de hoogte blijven? Neem een gratis maandabonnement.

Je krijgt 1 keer in de maand een overzichtelijke mail. Essentiële informatie en een prettig leesbare lijst met alle links naar nieuwe content. Geen marketing circus, maar inhoud.

Als je mijn email adres in je contacten zet, weet je zeker dat de mail niet in je spamfolder belandt.

mail.de.gewone.vrouw@gmail.com

NederlandsEnglishFryskŌlelo HawaiʻiGaeligeTe Reo MāoriGàidhlig